« Jona Rens | Home |

Har Tortike

Zie ook www.loploppictures.com

Ik werk als freelance programmamaker en geef workshops Beeld&Geluid (documentaire en fictie met camera en microfoon). In 2001 ben ik begonnen met combineren van mijn werk met jongerenwerk. Ik heb ooit geleerd (b.v. van Paulo Freire www.infed.org/thinkers/et-freir.htm ) dat het goed is wanneer alles wat je doet te maken heeft met bevrijding. M'n documentaires hebben daar meestal mee te maken en ik wil dit ook in m'n werk met jongeren. Op de Hoenderloogroep heb ik verwaarloosde jongeren begeleid met het maken van video-filmpjes over eigen onderwerpen. Met Chafina, Mina, Lamia en Samira, studentes van Be At The Media hebben we een documentaire gemaakt. "Vrouw versus Geweld: Paris-Amsterdam", over de strijd van meiden in buitenwijken van Parijs en Amsterdam tegen onderdrukking door mannen en economische acterstelling door de staat (zie ook www.niputesnisoumises.com ).

Twee jaar geleden heeft de publieke omroep de themaweek tegen kindermishandeling gedaan. Een idee dat Carla Boos en ik samen hebben ontwikkeld. De publieke omroep (Vpro, Nps, Nos, Vara, Rvu, Ikon, Hos zie ook www.vpro.nl/programma/geheimgeweld ) heeft op televisie, Radio en internet een hele week aandacht aan kindermishandeling besteed.

Na dat werk wilde ik theater maken met jongeren over kindermishandeling. Gebaseerd op de eigen ervaringen en liefst volgens de theatervormen van Augusto Boal. (Een Engelstalige link over Boal: www.infed.org/thinkers/et-freir.htm , Theatergroep Formaat is een Nederlands voorbeeld www.formaat.org ). Ik heb ooit in Parijs bij Boal een paar weken een workshop gevolgd en ben zeer onder de indruk van zijn manier van theater maken, die overigens ook weer te maken heeft met Paulo Freire. Het idee voor STUK kwam pas echt van de grond toen ik in contact kwam met Shehab Saddal. Hij is een scholier en kwam naar mij toe met het voorstel een theaterstuk te maken over kindermishandeling met als eind de vraag aan het publiek "Wat kunnen we er aan doen". Michelle Jacobs, mijn baas bij Be At The Media wist van Jona Rens en dat was een goede tip. Jona maakte als regisseuse een mooie afstudeervoorstelling en houdt ook van fotografie. STUK moest iets krachtigs en normaals worden. Scholieren en werkende jongeren informeren leeftijdsgenoten over kindermishandeling. Dat miste ik in m'n jeugd. Ik ben opgevoed door heel fijne ouders. Het waren levenslustige asielzoekers maar hadden een dijk van een oorlogstrauma. Dat laatste wist ik toen niet, ze spraken daar niet over. Maar ik merkte het wel en ik dacht dat hun leed aan mij lag. Op den duur dacht ik dat ik daarom niet normaal was. Het duurde een tijd voordat ik door had welk deel van die gekte echt van mij is en welk deel van de geschiedenis van mijn familie. Toen ik dat door had dacht ik: Waarom heeft niemand mij dat eerder verteld? Vandaar het directe van STUK. Gelukkig kon ik daar met de acteurs vrij over spreken en voelden zij zich veilig genoeg om met hun eigen verhalen te komen. 'Wij hebben iets naars meegemaakt en vinden dat niet normaal. Als je dat ook meemaakt, mag je dat ook niet normaal vinden. Zoek hulp! Bij familie, vrienden, op school, bij iemand die je vertrouwt. Als je niemand weet kan je ook Kindertelefoon of AMK bellen". Dat is wat mij betreft het verhaal van STUK. En nog een: 'Als je een vermoeden hebt van kindermishandeling, kijk niet weg! Bemoei je er mee, of vraag advies wat je kan doen bij het AMK". Dus als je de kans hebt kom dan kijken naar STUK! Of bestel de dvd en gebruik die op school. Over m'n werk meer bij www.directorsguild.

Har Tortike - regisseur

STUK is Niet Anoniem! Dat vind ik belangrijk. Ik zal vertellen waarom. Mijn ouders hebben vanaf hun 13e drie jaar lang gevangen gezeten in een kamp en daar vreselijke martelingen meegemaakt en honger en dorst en ziektes en vooral: gemerkt hoe ver je kan gaan om te overleven. Dat kunnen ze nooit vergeten. Door wat ze hadden meegemaakt besloten ze mij en m'n broertjes en zusjes 'hard' op te voeden. Veel slaag, heel streng in alles. Meer dan mij lief was. Maar nog belangrijker: ik wist niet van hun trauma. Ze vertelden er nooit over. Maar ik merkte het wel. Aan hele gekke dingen. Mijn moeder kon panisch worden als er een kind gilde in de buurt, of als er een vreemde auto voor de deur stond. Ze kon opeens dagenlang huilen en erge hoofdpijnen hebben. Ze was bang van Nederlanders vanwege hun botte humor en onbeleefde manieren en rare gewoontes (op bezoek zijn bij iemand en dan weggestuurd worden omdat die mensen gingen eten). Ik voelde het leed van mijn ouders en begon me er verantwoordelijk voor te voelen. Dat is stom, maar dat ging gewoon zo. Ik wilde alles doen om ze gelukkig te laten worden. Na een tijd dacht ik dat het allemaal mijn schuld was en daarna dat ik gek was. Dat heb ik lang geheim gehouden.Totdat ik veel ouder was. Er gebeurde twee dingen. Ik merkte dat ik steeds vastliep. Ik woonde nooit ergens langer dan twee jaar, ik had nooit langer dan twee jaar verkering. Dat was voor meer dingen zo. Ik was ook wel eens een periode erg dronken en stoned. Maar ik kreeg tegelijkertijd steeds meer contact met mijn moeder over haar kampverleden. Mijn vader was al overleden. Zij durfde erover te spreken. Het scheelde ook dat er boeken op de markt kwamen. Van Adriaan van Dis, Ernst Jansz, Boelie. Mensen die wel wat ouder waren dan ik, maar in dezelfde situatie. Toen ben ik gaan onderzoeken welk deel van mijn gekte nou kwam door de geschiedenis van mijn familie en welk deel van mijzelf is. Ik kwam erachter dat er een woord voor was: transgenerationele traumatisering. Je neemt het trauma dus over van je ouders als je niet uitkijkt. Die ontdekking was zo'n opluchting! Ik ben dus niet gek. En ik was niet de enige, er zijn nog zo'n 40.000 mensen in Nederland met dezelfde geschiedenis. Ik dacht toen wel: waarom heeft niemand mij dat ooit eerder verteld? Daarom vertel ik mijn verhaal. Niet anoniem. En ik kan samen met Chantal, Shehab, Ahmed, Racquelle, Dalorim, Abdelkarim, Isabella, Sinan en Jona niet anoniem vertellen over hun ervaringen (ze zijn niet allemaal mishandeld maar weten er wel van).  Zodat je weet dat je, indien je dat wilt en durft, hulp kan gaan zoeken. Je bent niet gek. Er is iets met je gebeurd. Amina, een goede vriendin van mij toen, zij eens: "je kan het afwerpen als een mantel". Dat is zo.

(En daarom vind ik het ook afgrijselijk hoe Minister Verdonk omging met mensen die hier asiel komen zoeken. Er zaten toen  64 jonge kinderen in de gevangenis te wachten totdat de Almachtige Verdonk heeft besloten. Achter slot en grendel, 1 keer per dag gelucht. Geen school, niet spelen, niet weten wat je toekomst is. Het is net oorlog! Het is kindermishandeling door de Nederlandse staat. Nu nog steeds!)

---

:

---